AŞILAMA PROGRAMLARI VE İLKELERİ

             Aşı: Vücuda verildiğinde immun(bağışıklık)sistemini uyararak hastalıklara karşı spesifik,aktif bağıklık oluşturan,bu yolla canlıyı koruyan, mikroorganizmaları,bunların komponentlerini veye metabolik ürünlerini içeren biyolojik maddelerdir.

            Bağışıklık: Vücuda giren veya verilen mikroorganizma,toksin,toksoid, protein yada polisakkarit gibi yabancı maddelere karşı vücudun bütün genel ve özel savunma mekanizmalarıyla karşı koyması, direnç göstermesi, savunmasıdır.

            Doğal Bağışıklık: Canlıların anatomik, fizyolojik, fiziksel,kimyasal özellikleri ve kalıtımsal karakterleri ile hastalık etken ve diğer maddelere yönelik genel savunma mekanizmasıyla karşı koyma yeteneğidir.

               Kazanılmış Bağışıklık:  Canlıların, özellikle doğduktan sonra çeşitli mikroorganizmalarla veye bunların antijenik özelliklerine sahip toksin yada metabolik artıklarıyla karşılaşarak vücutlarında bu antijenlere karşı spesifik antikorların oluşmasıyla hastalık etkenlerine karşı koyma yeteneğidir.

               Aşılama Kuralları:

  1- Aşı yapılacak hayvan kesinlikle veteriner tarafından muayene edilip tamamen sağlıklı görüldüğü takdirde aşılama programına başlanabilir.

2-Aşılama programından önce hayvanın genel durumunun iyileştirilmesi amacıyla paraziter tedavinin yapılması, parazitler vücudu terkettikten sonra,vucut direnci artmışken aşı yapılması daha doğru bir seçenektir.

3-Köpek, yavru ise kesinlikle iki aşı aynı gün içerisinde yapılmamalıdır.

Kist İğnesi bir aşı değil, antiparaziter bir ilaçtır. Bu nedenle diğer aşılarla beraber aynı gün uygulanabilir.Sakıncası yoktur.

4- Yavru hayvanlar aşı programı bitmeden sokağa çıkarılmamalı, başka hayvanlarla temas ettirilmemeli(hasta olmasalar bile hastalık taşıyıcısı olabilirler), başka bir hayvana

elle temasınızdan sonra, eller muhakkak yıkanmalı, yavru hayvana bu şekilde hijyen kurallarına uygun yaklaşılmalıdır. Aşısız hayvan tüm hastalıklara açıktır.Bu nedenle daha titiz davranılmalıdır.

5- Aşının uygulandığı andan itibaren,özellikle ilk aşılamalarda anafilaktik şok gibi ciddi

reaksiyonlar gelişebilir.Küçük bir ihtimal bile olsa, ilk yarım saat içinde, kusma, nefes alamama gibi ani allerjik bir reaksiyon ihtimaline karşı veteriner hekiminizle temas halinde olun; mümkünse aşıdan sonra o gün hayvanı gözlem altında bulundurun.

6- Aşı yapılıdığı gün kesinlikle banyo yaptırmayın;cereyanda bırakmayın,onu koruyun. Çünkü aşı dolayısıyla vücutta bir immun reaksiyon gelişirken, aynı zamanda vücut güçten düşebilmektedir. Ateş yükselmesi, halsizlik gibi bulgular izlenebilir; normaldir. Bir günlük bir süreç için yavru daha fazla korunmalıdır. İshal, kusma gibi semptomlar oluşur ise acil veteriner hekim kontrolü gerekir.

7-Antiparaziter ilaçlama kapsamında ''Kist İğnesi'' olarak bilinen ''Droncit'' isimli preperat kullanılır.Echinococus granulosus isimli, insanda''KİST HİDATİK''  hastalığına karşı yapılan bu iğne, hayvan 1,5-2 aylıkken başlanır; 3 aylık aralıklarla,hayatı boyunca tekrar edilir. Bu koruma programının düzenli uygulanması sonucu,Echinococ parazitini öldürerek; halk arasında tüylerden geçtiği söylenen KİST HASTALIĞI riski kesinlikle ortadan kaldırılmaktadır. Ayrıca Tenya'lardan da vücudu temizler.

8-Yine antiparaziter ilaçlardan,veterinerinizin tavsiye edeceği bir tanesiyle, Askarit(Yuvarlak solucan), Anclostoma(Kancalı Kurt), Trichuris (Kıl Kurdu),Tenya(şerit) gibi bir çok bağırsak parazitini yok etmek gerekir. Kist iğnesiyle beraber, bu ilaçlama programı  da uygulanmaya başlanılabilir. 2 hafta sonra 2.bir kür uygulaması ile parazitlerin vücuttan tümüyle arınması sağlanmış olunur.

9-Köpekler için Aşılama Programı:

DRONCİT(KİST) : Köpek 6 haftalık olduğunda, yukarıdaki antiparaziter tedavi (KİST;DRONCİT vd.) ile başlanır.

 KARMA (DHPL):     Köpek 2 aylık( 8.hafta) iken Karma (DHPL veya değişik isimlerle anılır) aşısının ilk dozu uygulanabilir. Böylelikle DİSTEMPER( Gençlik ), Enfeksiyöz Canine Hepatitis, Parvaviral Enteritis (Kanlı İshal), Leptospirozis gibi çok bulaşıcı ve ölüm oranı çok yüksek olan viral hastalıklara karşı korunmanın ilk adımı atılmış olunur.İlk aşılama % 70 gibi bir oranda bağışıklığı bir hafta gibi bir sürede sağlayabilmektedir.

Karma aşısının 2. tekrarı 3-4 hafta aralıklarla yapılabilir. 2. tekrardan sonraki haftalarda, vücutta tam bağışıklık oluşmaktadır. İkinci aşının yapılma aralığı kesinlikle çok önemlidir.Bazı durumlarda 3. bir doz daha uygulanabilir. Tam bağışıklığın oluşabilmesi için hekiminizin verdiği tarihlere özen göstermelisiniz.

                Aşının türüne göre bazen karmanın 3. dozu da gerekebillir.

Bir yaşından sonra,ergin hayvana sadece yılda bir kez yapılır.

              BRONCHİNE: Yavrularda, Karma aşısından 1-2 hafta sonra Bordetella brochiseptica isimli etkene yönelik  uygulanabilir. 2.doz,  3-4 hafta aralıklarla tekrar edilir. Ergin hayvanlarda(1 yaş sonrasında) yılda bir kez uygulanır. Köpek çiftliği,

barınak,eğitim yeriipansiyon gibi ortamlara köpek bırakılmadan en az 1 hafta öncesinde,

risk grubu ortamlar olduğu için muhakkak yapılmalıdır.

              RABİSİN(RABİES): Kuduz virusüne karşı 3 aylıktan itibaren başlamak üzere,

senede bir tekrarı zorunlu bir aşıdır.Zoonoz olması bakımından uygulmalara çok dikkat edilmeli, tekrar zamanlarına özen gösterilmelidir.

              CORANAVİRUS : 6-12 haftalıkken yavrulara 2-3 hafta aralıklarla 2 doz önerilir.

Köpeklerin bir arada yaşadığı yerlerde özellikle önerilir.Erginlerde yılda bir kez tekrar edilir.

10- KEDİ AŞILAMA PROGRAMI:

KİST: 6-8 haftalık bir yavruda KİST ve diğer antiparaziter ilaç uygulamalarıyla başlanır.

KARMA(TRICAT etc.) : En erken 2 aylık(8.hafta) iken yavru kedi için Panleukopeni

( Kedi Gençlik Hastalığı) virus'üne karşı geliştirilmiş bir aşıdır. 9-12. haftalarda, 3-4 hafta aralıklarla yapılması uygundur.Tam bağışıklık için 2. doz kesinlikle gereklidir.

Bu aşılama sonrası oluşan bağışıklık ile, Parvovirus larca oluşturulan,akut seyirli,kanlı ishal ve kusmayla seyreden, öldürücü ve çok bulaşıcı bu viral hastalıktan korunma sağlanır.

CALİCİVİRUS: Solunum Kopleksi,Herpes Virus1 ve Calicivirus adlı viral hastalık etkenlerine karşı koruyucu bir aşıdır. Yavrularda 9-12. haftalarda, 3-4 hafta arılıklarla 2 doz halinde yapılır. Tüm kedilere önerilir.

FIP: FELİNE ENFEKSİYÖZ PERİTONİTİS: İlk kez 16 haftalıkken yapılır. 3-4 hafta sonra 2. doz uygulanır. Ergin kedide daha sonra yılda 1 kez tekrar edilir. Karın boşluğunda sıvı toplanması, halsizlik ve iç organlarda granülomatöz değişiklerle karakterize bulaşıcı, viral hastalıktan koruma sağlanmış olunur.

FELİNE LEUKOSİS (KEDİ LÖSEMİSİ) : Oncorna virusler tarafından oluşturulan, akut seyirli, lenf bezlerinde tümörler ve kanda lenfosit artışı ile karakterize kronik seyirli bu hastalıktan kedilerin korunmasını sağlar. Yavrularda 9. -12.haftalarda 2 doz şeklinde , 3-4 hafta arayla uygulanır. Erginlerde daha sonra senede bir defa tekrar edilir.

RABISIN: KUDUZ : En erken 3 aylıkken uygulanan kuduz aşısı,bu uygulamadan sonra her yıl bir kez tekrar edilmesi zorunlu bir aşıdır.